🕯️Zbiórka Towarzystwa Przyjaciół Gminy Ślesin na renowację nagrobka Jerzego i Aleksandry Fliglów (†1909), praprawnuków w linii Marcella Bacciarellego, na cmentarzu w Ślesinie — cel 18 500 zł, zebrano połowę. Wesprzyj na zrzutka.pl →Zbiórka na renowację nagrobka rodzeństwa Fliglów (†1909) na cmentarzu w Ślesinie — wesprzyj →
◈ŚLESZYNOnad jeziorami·····
Wsie parafii — pochodzenie nazw · Śleszyno

Wsie parafii — pochodzenie nazw

Dla każdej miejscowości parafii ślesińskiej — dzisiejszej i historycznej — osobna karta o jej nazwie: jak ją dawniej zapisywano, do jakiej parafii i powiatu należała, co o jej etymologii mówią kolejni językoznawcy i słowniki, i którą z tych etymologii uważamy za najlepiej potwierdzoną. Każdy fakt ze wskazanym źródłem.

Miejscowości parafii dziś

BieleBiele to nazwa terenowa, która przylgnęła do osady — nie nazwa osadnicza.BiskupieNazwa jest tu dokumentem własności i mówi dokładnie to, co znaczy: wieś biskupia.Dąbrowa Mała (i Dąbrowa Duża)Nazwa ma dwie warstwy i obie dają się datować.FlorentynowoFlorentynowo należy do najmłodszej warstwy nazw tej okolicy — pamiątkowej, dziewiętnastowiecznej, tworzonej od imion.GłębockieEtymologia jest tu bezsporna i prosta: Głębockie to „głębokie” z przyrostkiem, nazwa terenowa przeniesiona na osadę.GoraninekNazwa jest dwustopniowa i oba stopnie są czytelne.HelenowoPodstawa nazwy jest jedna i nie ma tu czego rozstrzygać: imię Helena, z przyrostkiem -ów, potem -owo.Konstantynowo (i Konstantynówek)Etymologia jest bezsporna: to nazwa pamiątkowa, od imienia Konstantyn (albo Konstanty), z przyrostkiem dzierżawczym.LeśnictwoNazwa jest kulturowa i przezroczysta: mówi o urzędzie i o osadzie leśnej.LizawyNazwa jest w liczbie mnogiej i to jest pierwsza wskazówka: nazwy osad w liczbie mnogiej najczęściej nie są dzierżawcze, lecz przeniesione — z pola, łąki, mokradła albo z gromady ludzi.LubomyśleZgoda źródeł jest tu pełna i trudno z nią polemizować: Lubomyśle to nazwa dzierżawcza od dwuczłonowego imienia słowiańskiego Lubomysł — złożenia z członów lub- („miły”, „lubić”) i mysl- („myśl”), tego samego typu co Bogumił, Radomysł czy Dobrosław.MikorzynTyp nazwy jest tu pewny: Mikorzyn to nazwa dzierżawcza z przyrostkiem -in(o), od nazwy osobowej Mikora — ten sam mechanizm, co w sąsiednim Szyszynie (od Szyszy) i w samym Ślesinie (od Ślesza).OstrowyPołożenie osady tę etymologię tłumaczy: Ostrowy powstały nad jeziorem Piotrkowickim, w pasie gruntów przylegających do wody i do torfowisk, w krajobrazie, w którym grzbiety suchej ziemi wśród podmokłości są rzeczą pierwszą, jaką widzi osadnik i miernik.Półwiosek LubstowskiZa takim rozumieniem stoi w naszym przypadku sam materiał źródłowy, i to mocniej niż zwykle.RóżnowaZ tego wynika wniosek dla pisowni, który warto powiedzieć głośno, bo dzisiejsza forma urzędowa myli: w nazwie tej wsi nie ma róży.SarnowaSarnowo należy do najstarszej i najliczniejszej warstwy nazw tej okolicy — dzierżawczych, na -owo, od nazwy osobowej.SławęcinEtymologia jest tu wyjątkowo dobrze podparta i nie widzimy powodu, by z nią spierać się choćby na jotę: Sławęcino to nazwa dzierżawcza od imienia Sławęta, jednego ze staropolskich imion złożonych na Sław- (jak Sławomir, Sławociech), z przyrostkiem -ino.StanisławowoZa taką hipotezą stoją trzy rzeczy, a przeciw niej — żadna.SzyszynEtymologia tej nazwy jest wyjątkowo zgodna: Szyszyno to nazwa dzierżawcza, „wieś Szyszy” — od osoby, nie od rzeczy.Szyszyńskie HolendryNazwa jest przejrzysta; zagadką jest to, co ta przejrzystość ukrywa.ŚlesinTyp nazwy jest pewny i uczeni są tu zgodni: Ślesin to nazwa dzierżawcza z przyrostkiem -in(o), od nazwy osobowej Ślasa — dosłownie „[osada] Ślasy”.TeodorowoPierwszy argument to typ nazwy i jej wiek.TokaryPierwsza: postać nazwy.ŻółwieniecMłodość wsi odwraca pytanie.

Miejscowości historyczne

Brzózki historycznaNazwa jest przezroczysta: od brzózki, drzewa, w liczbie mnogiej — pierwotnie nazwa gruntu, brzozowego zagajnika albo wyrębu, przeniesiona potem na osadę, którą na tym gruncie postawiono.Kujawiniec historyczna⚠️ Nie rozstrzygamy, czym Kujawiniec był ani skąd wzięła się jego nazwa. Możemy tylko wyłożyć trzy drogi i powiedzieć, która nas mniej przekonuje.Makarowo (Makarowo Gorańskie i Makarowo Sławęckie) historycznaPodstawą nazwy jest imię Makar (Makary) — greckie Makarios, 'szczęśliwy, błogosławiony' — z przyrostkiem dzierżawczym -owo: Makarowo to 'osada Makara'.Przewłoka historycznaNazwa jest tu nazwą funkcji, nie ozdobą: mówi, że w tym miejscu przeciągano łodzie lądem.