6.2. Wójtowie ślesińscy — majątek osobny od miasta
Jedna z najciekawszych rzeczy w dziejach Ślesina: wójtostwo było dziedzicznym majątkiem szlacheckim, kupowanym, sprzedawanym, zastawianym i procesowanym niezależnie od samego miasta. Wójt ślesiński nie był urzędnikiem biskupa — był właścicielem urzędu.
Najstarszy ślad jest pośredni, ale świetny. W 1457 r. biskup poznański Andrzej Bniński, w uznaniu zasług, nadaje swojemu kuchmistrzowi Klemensowi Skoraczewskiemu sołectwo w mieście biskupim Ślesin w powiecie konińskim wraz ze wszystkimi pożytkami wynikającymi z dokumentu lokacyjnego — a do tego ogród między domem Małgorzaty a łaźnią wójtowską w Ślesinie, którego przywilej lokacyjny nie wymieniał¹⁵. ⭐ Mamy więc naraz: nazwisko pierwszego znanego sołtysa ślesińskiego, dowód, że biskup nagradzał sołectwem własną służbę dworską — i łaźnię miejską w piętnastowiecznym Ślesinie.
Dalszy ciąg to już ród Gunickich, który trzyma wójtostwo przez pokolenie:
- 1493 — Jakub Gunicki, wójt w Ślesinie, wymienia się dobrami z Janem Gunickim zwanym Ziemiata¹⁶.
- 1494 — ten sam Jakub Gunicki, wójt ślesiński, bierze od Tomasza Lubomyskiego całą wieś Mikorzyn w zamian za część wsi Staw w powiecie pyzdrskim, zwaną „Srzekow", z dopłatą 700 złotych węgierskich¹⁷. Wójt Ślesina kupuje sobie wieś — to mówi o zamożności tego urzędu więcej niż jakikolwiek opis.
- 1497, 1506, 1511, 1513 — Jan Gunicki, wójt w Ślesinie, pożycza pieniądze braciom Sławoszewskim i bierze od nich w zastaw jezioro Szczepy przy granicach Lubomyśla¹⁸.
- 1517 — majątek skupia się w ręku duchownego: ks. Piotr Gunicki, kanonik poznański, ma „wsie Mikorzyno Mniejsze, Półwieś i część w Wielkiej Półwsi oraz jeziora Małe i Szczepy oraz wójtostwo w mieście Sleszyn"; Rafał Goliński ręczy za Marcina Pątnowskiego, że ten zapłaci za to 1000 złotych¹⁹.
Potem wójtostwo przechodzi do Ruskowskich: w 1533 r. „N. Maciej Ruskowski, dziedziczny wójt w Sleszynie", kwituje Wojciecha Brodzińskiego z ostatniej raty²⁰. ⭐ Ta sama rodzina trzyma w tych latach wójtostwo w Szyszynie — w 1539 r. występuje „Łukasz Ruskowski, syn zmarłego Macieja R., wójta w Szyszynie"²¹.
Po stuletniej luce w naszej kwerendzie wójtostwo wraca w 1663 r.: Marcin Piwo, syn Piotra z Opolska Piwy, sędziego ziemskiego gostyńskiego, w imieniu własnym i żony Anny Łubowskiej, ma dożywocie wójtostwa w mieście Ślesinie od zmarłego biskupa poznańskiego i kapituły¹². Pięć lat wcześniej ci sami „Marcin i Anna Piwowie" zawierali w Ślesinie kontrakt na 400 złp²². Tuż obok, w 1639 r., w Ślesinie „w domu wójtowskim" spisano kontrakt na 500 złp²³ — czyli dom wójta był w miasteczku miejscem, gdzie się załatwiało interesy.
Ostatni akt tej opowieści jest procesowy. W 1734 r. Franciszek Zybko Mężyński zostaje wprowadzony w posiadanie („intromitowany") dóbr wójtowskich w mieście Ślesinie mocą układu z małżonkami Lewandowskimi²⁴. Rok później sprawa idzie na sąd polubowny: Wojciech Karski i Józef Zakrzewski (ten w imieniu żony Jadwigi Wilczyńskiej) z jednej strony, Franciszek na Chybowie Zybko Mężyński z drugiej, zapisują się na kompromis w sprawie wójtostwa miasta Ślesina. Superarbitrem został Adam Żychliński, kasztelan międzyrzecki²⁵.
⭐ To nazwisko jest tu nieprzypadkowe — i prowadzi wprost do następnych podrozdziałów.