6.5. Żychlińscy nad Ślesinem
Żychlińscy herbu Szeliga pojawiają się nad jeziorem ślesińskim trzykrotnie i za każdym razem inaczej: jako dziedzice Mikorzyna, jako arbiter w sporze o ślesińskie wójtostwo i wreszcie jako pani dożywotnia samego miasta.
Klucz mikorzyński. W 1638 r. Sebastian Lubomęski sprzedaje całe części Lubomyśla Katarzynie z Markowic, wdowie po Janie Żychlińskim, za 3000 złp⁵². Rok później wdowa dokonuje działu między synami: Stefanowi daje Mikorzyn, Lubomyśle i Sławęcin, Janowi — Myślibórz i Sługocinko⁵³. Tego samego roku Stefan zapisuje przyszłej żonie, Katarzynie Kobierzyckiej, córce Stanisława z Walknów Kobierzyckiego, kasztelana krzywińskiego, 9000 złotych posagu na Mikorzynie i Sławęcinie, zachowując dla siebie Lubomyśle⁵⁴. Umowa działowa z 1639 r. zostaje potwierdzona przez obu braci w 1653 r. pod zakładem 30 000 złotych⁵⁵.
Po śmierci Stefana klucz przechodzi na jego bratanicę. Jadwiga Żychlińska, córka Jana, „dóbr tych po ojcu i po stryju dziedziczka jedyna", wychodzi za Stanisława Andrzeja Trzebickiego, chorążego sieradzkiego, potem kasztelana spicimirskiego⁵⁶. Jej stryjowie Kasper Jan i Franciszek Żychlińscy manifestują się w 1674 r. przeciw temu małżeństwu i przeciw wdowie po Stefanie, Katarzynie Kobierzyckiej — która tymczasem wyszła powtórnie za Wojciecha Radziejowskiego, chorążego inowrocławskiego, i trzyma Mikorzyn, Sławęcin i Lubomyśle prawem dożywocia⁵⁶.
⭐ Elżbieta z Żychlińskich Sokołowska — pani dożywotnia Ślesina. Najważniejszy dla nas zapis pochodzi z 1765 r.: regest wymienia „Elżb. Żychlińska wd. po ol. Sokołowskim, chorążym kruświckim, pani dożywotnia Slesina"¹³. To ona spina dwa rody i dwa miasteczka: Żychlińskich z Sokołowskimi z Warzymowa, a Skulsk ze Ślesinem. Jej mężem był Adam Sokołowski, chorąży kruszwicki; ich synem — Michał Pomian z Warzymowa Sokołowski, starosta kowalski, który w 1788 r. sprzeda Ślesin¹⁴.
⭐ Żyje jeszcze trzynaście lat później — i ma pieniądze w Szyszynie. W 1778 r. „M. Elżbieta Żychlińska, wdowa po zmarłym Sokołowskim, chorążym kruszwickim", kwituje Łukasza Rosena i Elżbietę z Bojanowskich, wdowę po Antonim Sikorskim, zastawnym posesorze Szyszyna, ze 100 złotych zapisanych przez Sikorskiego 1 lipca 1775 r.¹²⁰ ⇒ Pani dożywotnia Ślesina nie jest więc postacią z jednego regestu: trzyma się w aktach przez co najmniej trzynaście lat i lokuje sumy w sąsiednich wsiach parafii. ⚠️ Ten sam regest nazywa jej zmarłego męża Wojciechem, nie Adamem. Regest z 1788 r., dokładniejszy i rozpisujący całą filiację, mówi wyraźnie: „syn zmarłego Adama chorążego kruszwickiego i zmarłej Elżbiety Żychlińskiej"¹⁴. Trzymamy się Adama, ale rozbieżność odnotowujemy — w tym rodzie imiona Adam i Wojciech powtarzają się w sąsiednich pokoleniach i mylą się kancelarii raz po raz.
Trzecie wystąpienie jest urzędowe. W 1735 r. superarbitrem w sporze o wójtostwo miasta Ślesina zostaje Adam Żychliński, kasztelan międzyrzecki²⁵ — senator rozstrzygający spór o podmiejski urząd. ❓ Jego pokrewieństwo z Żychlińskimi mikorzyńskimi jest prawdopodobne, ale w naszym materiale niepotwierdzone.
Poza tym Żychlińscy przewijają się przez okolicę pojedynczo: w 1629 i 1639 r. Agnieszka z Brodowa, wdowa po Wacławie Żychlińskim, jest już żoną Wojciecha Ślesińskiego i sprzedaje dobra synom z pierwszego małżeństwa⁵⁷; w 1729 r. Żychliński pojawia się przy Kolebkach⁵⁸; Ludwik Marcjan Żychliński jest dziedzicem Buszkowa i Szyszyna⁵⁹.